गोंयच्या आदिवासी लोकसंख्येंत फुफुसाच्या क्षयरोगाची महामारीशास्त्र

क्षयरोग ही एक म्हत्वाची भौशीक भलायकी समस्या जावन आसा आनी 2025 मेरेन क्षयरोग ना करपाचो भारत सरकाराचो निर्धार करता. भारत देश हो संवसारांतलो सगळ्यांत चड क्षयरोगाचो भार आशिल्लो देश आसा. क्षयरोग हें गरिबी संबंदीत दुयेंस सगळ्यांत दुबळ्या, उपेक्षीत आनी पावपाक कठीण आशिल्ल्या लोकसंख्येंत केंद्रीत जाता हाचे निर्विवाद पुरावे आसात, देखून ह्या आव्हानाक तोंड दिवपा खातीर ह्या कार्यावळींत आदिवासी कृती येवजण्यांक प्राधान्य दिलां. आदिवासी समुदाय खास करून क्षयरोगाक बळी पडपाची भिरांत आसा, पिळग्यां मदीं गरिबी आनी भलायकी सेवा उणी आशिल्ल्यान पयलींच वंचित आशिल्ल्यान सामाजीक विध्वंस व्हड प्रमाणांत जाता. आदिवासी लोकांक क्षयरोग सेवा सार्वत्रीक आनी फुकट मेळपाची गरज आसा.

हालींच्या अभ्यासांत, राष्ट्रीय सरासरीच्या (दर लाख लोकसंख्येंत 256) तुळेंत आदिवासी लोकां मदीं क्षयरोगाचें प्रमाण (दर लाख लोकसंख्येंत 432) चड आसा, जाका लागून समाजीक-अर्थीक प्रमाणाच्या सकयल्या पांवड्यार आशिल्ल्या आनी समाजीक नदरेन वगळिल्ल्या लोकसंख्येंतल्या लोकां मदीं हें दुयेंस केंद्रीत जाता अशें दिसून आयला. सगळ्या क्षयरोग अधिसुचित दुयेंतींतले 10.4% आदिवासी समाजांतले आसतात. सध्या क्षयरोगाच्या दुयेंती पमले फकत 11 टक्के दुयेंतीचेर उपचार करतात. वांगडाच क्षयरोगा कडेन संबंदीत आशिल्ल्या कलंकाक लागून ह्या लोकसंख्येच्या गटाच्या भलायकी सोदपाच्या वेव्हारांत आडमेळीं येतात. वयर दिल्ल्या आंकड्यांच्या प्रकाशांत, कार्यावळीच्या आराखड्या खाला, ह्या गटांत सक्रीय क्षयरोगाक परिणामकारक रितीन आडावपाक आनी ताबो दवरपाक सोय करपा खातीर, ज्याची समाजीक आनी अर्थीक परिस्थिती वा जिणे पद्दतींत क्षयरोग लक्षणां वळखप, भलायकी सेवा मेळोवप, स्व-प्रशासन उपचार करप आनी नेमान भलायकी सेवा नेमणुकेंत हाजीर रावप कठीण जाता.

गोंयच्या आदिवासी लोकसंख्येची फाटभूंय

गोंयची आदिवासी लोकसंख्या 1,49,275 आसा, जातूंत वट्ट लोकसंख्येचो 10.23% वांटो आसा, ती काणकोण आनी केंपे तालुक्यांत चड पातळ्ळ्या. ह्या लोकसंख्येंतले 90 टक्क्यां परस चड लोक गांवगिर्‍या वाठारांनी, दोंगराळ वाठारांतल्या वस्तींनी, रानांतल्या वाठारांनी रावतात जंय निरक्षरताय, शारिरीक वातावरणाचो यत्न करप, कुपोशण, पिवपाचें उदक कमी मेळप, वैयक्तीक आरोग्यशास्त्र आनी नितळसाणीचो उणाव आशिल्ल्यान तांकां दुयेंस जावपाची चड शक्यताय आसता. ह्या गटांनी वर्सान वर्स लक्षणीय प्रगती पळयल्या तरी, भारतांतल्या सामान्य लोकसंख्येच्या 20.5% परस 40.6% आदिवासी लोकसंख्या अजूनय गरिबी रेशे सकयल आसा. तांचे भलायकी निर्देशक सामान्य लोकसंख्ये परस खूब वायट आसा. गोंयच्या आदिवासी लोकसंख्येंत 15 वर्सां परस चड पिरायेच्या व्यक्तीं मदीं सूक्ष्मजीवशास्त्रीय नदरेन पुश्टी जाल्ल्या फुफुसाचो क्षयरोगाच्या प्रमाणाचो अदमास काडप.

उद्दिश्टां 

• गोंयच्या आदिवासी लोकसंख्येंत 15 वर्सां पिरायेच्या व्यक्तीं मदीं क्षयरोगा कडेन संबंदीत आशिल्ल्या निवडक चलांचो (कोमोरबिडिटी, वेसन, पर्यावरण) अभ्यास करप.
• गोंयच्या आदिवासी लोकसंख्येंत 15 वर्सां परस चड पिरायेच्या व्यक्तीं मदीं भलायकी जतनाय घेवपाच्या वेव्हाराचो अभ्यास करप.
• गोंयच्या आदिवासी लोकसंख्येंत क्षयरोग (पीडब्ल्यूटीबी) आशिल्ल्या व्यक्तीं मदीं क्षयरोगाची जतनाय घेवपाच्या सेवांच्या वापराचो अभ्यास करप