डिजीटल आदिवासी हस्तकला मेळो

वळख

कला आनी संस्कृती संचालनालय, पट्टो- पणजी, गोंय हांणी आदिवासी कल्याण संचालनालय, पणजी आनी आदिवासी संशोधन संघटणा, खैरीकट्टेम, सांगेम हांच्या सहकार्यान काला अकादमी गोंय, कॅम्पल- पणजी- फॉयर वाठारांत 17 जानेवारी ते 26 जानेवारी मेरेन गोवा अश्वशतवार्षिक वर्स मनयतना राष्ट्रीय डिजिटल “आदिवासी क्राफ्ट मेला” 2025 आयोजीत केल्लो बिरसा मुंडा (150 वी जल्मदीस).

इव्हेंट सपोर्ट आनी उक्तावण

ह्या काऱ्यक्रमाक भारत सरकार, नवी दिल्लीच्या आदिवासी वेव्हार मंत्रालयान तांच्या ‘आदिवासी संशोधन संस्थाक आदार’ उपक्रमांतल्यान आदार दिलो. 100 रुपया इतली रक्कम. डिजिटल ट्रायबल क्राफ्ट मेला घडोवन हाडपा खातीर 20.00 लाखांची मंजुरी दिल्या.

डिजिटल ट्रायबल क्राफ्ट मेलाचें उक्तावण माननीय कला आनी संस्कृती मंत्री श्री हांणी केलें. गोविंद गौडे, संचालक, कला आनी संस्कृती संचालनालय, डाय. संचालक, संचालक आदिवासी कल्याण आनी हेर मानादीक मानेस्त. ट्रायबल क्राफ्ट व्हिलेज रिबन कापून लोकां खातीर उक्तो केलो & मांडोवी न्हंयचे देगेर काला अकादेमी, दर्या संगम हांगा 24व्या लोकोत्सवाचें भव्य उक्तावण करचे पयलीं 17 जानेवारी 2025 दिसा सांजवेळा 6 वरांचेर आदिवासी फुडारी आदरणीय सरवस्त भगवान बिरसा मुंडा हांच्या फोटोक फुलांची श्रद्धांजली दिवन उक्तावण केलें.

इव्हेंट हायलाइट

“डिजिटल ट्रायबल क्राफ्ट व्हिलेज” हांगा आदिवासी समाजाच्या गिरेस्त दायजाचेर भर दिवपी स्टॉल आशिल्ले. पारंपारीक आदिवासी झोपडपट्ट्यां सारकेच स्टॉल तयार केल्ले, जाका लागून भोंवडेकारांक एक विसर्जन अणभव मेळटालो.

देशभरांतल्या वेगवेगळ्या जमातींच्या देशी हस्तकला आनी पारंपारीक गिन्यानाची राखण आनी प्रचार करपाचो हेतू डिजिटल मेलाचो आशिल्लो. तातूंत आदिवासी कारागिरांक आपलीं खाशेलीं हातांत तयार केल्लीं उत्पादनां थेट लोकांक दाखोवपाक आनी विकपाक एक मंच मेळ्ळो.

---

विशिश्ट क्राफ्ट प्रदर्शनां

पारंपारीक गोंयकार मातयेचीं आयदनां

मातयेचीं आयदनां गोंयांतली एक पोरनी कारागिरी. आदिवासी कारागिरांनी कुंभाराच्या चाकाचेर मातयेचो आकार दिवपाची प्रक्रिया आनी मातयेक उजो लावपाची पारंपारीक तंत्रां दाखोवन मातयेचीं आयदनां, दिवे, सजवणीचीं फुलपाखरां सारकिल्लीं टिकाऊ आनी सौंदर्यशास्त्रीय वस्तू तयार केलीं.

बांबूचें हस्तकला

वेगवेगळ्या आदिवासी प्रदेशांतल्या कारागिरांनी बांबू विणपांत आपली कुशळटाय दाखयली. उत्पादनांत गुंतागुंतीच्यो टोपल्यो, चटयो, पंखे आनी बांबूचे लॅम्पशेड आनी ऑफिस स्टेशनरी सारकिल्ल्यो समकालीन वस्तू आशिल्ल्यो.

कुनबी विणकाम

गोंयच्या कुनबी जमातीचो पारंपारीक भेस कुंबी साडी हो एक मुखेल खाशेलो भाग आशिल्लो. कारागिरांनी पारंपारीक करघाचेर विणपाची प्रक्रिया दाखयली, चेकांचें म्हत्व आनी साड्यांनी वापरिल्लो तांबडो रंग जीवंत स्पश्ट केलो.

आदिवासी दागिने

स्टॉलांनी मणी, धातू आनी बियो आनी लांकूड सारकिल्या सैमीक वस्तूंपसून तयार केल्ले हातांत तयार केल्ले दागिने आशिल्ले. दर एका दागिन्याच्या कुडक्यांत वेगवेगळ्या जमातींची संस्कृतीक अस्मिताय आनी सौंदर्य पसंती दिसून येताली.

आदिवासी अन्न आनी रान उत्पादन

पारंपारीक आदिवासी खाणां-जेवणाची आनी रानटी म्होंव, सेंद्रीय दाळ, वखदी जडीबूटी सारकिल्या रानांतल्या उत्पादनांची चव घेवपाची आनी खरेदी करपाची संद भोंवडेकारांक मेळ्ळी.

भात शिल्प (ताल भात सजावट) २.

मोरपिरला हांगाच्या गोकुल जी.वेलीप आनी कानाकोना हांगाच्या सुलक्षा गांवकार हांणी सुकयल्ल्या तांदळाच्या भातापसून सजावटीचीं वस्तू तयार करपाची पारंपारीक गोंयकार आदिवासी कला दाखयली- ही ह्या वाठारांतली एक पोरनी कला. फाटलीं चार वर्सां ह्यो दोग बायलो भात ( तोरण ) (दारांत फांशी दिवप) आनी भाताचे शॅंडेलियर ( चेलो ) तयार करपाच्या वावरांत सक्रीयपणान वावुरतात.

हिंदू संस्कृतायेंत आनी परंपरेंत भाताच्या सजवणीच्या वस्तूंक समृध्दी आनी सौभाग्य हांचे प्रतीक अत्यंत शुभ मानतात. ह्या हातांनी तयार केल्ल्या सजवणीच्या गुंतागुंतीच्या कारागिरीची आनी संस्कृतीक म्हत्वाची भोंवडेकारांनी तोखणाय केली.

पारंपारीक झाडू तयार करप

गोंयच्या क्वेपेम हांगाच्या मोरपिरला हांगाच्या खुशाली वेलिपान नाल्लाच्या पानांच्या फास्केंतल्यान तयार केल्लीं पुर्विल्लीं आनी पारंपारीक गोंयचीं झाडूं तयार करपाची कला दाखयली. आपल्या निदर्शना वेळार ताणें एकेच नाल्लाच्या पानांतल्यान फास्के काळजीपूर्वक काडून ती बरी निवळ करून सुरवात करून पुराय प्रक्रिया सांगली.

ताणें कथन केल्ल्या प्रमाण एक झाडू तयार करपाक दोन दीस लागतात अशें ताणें वांटून घेतलें. दरेक पानाची फास्के बारीकसाणेन निवळ करून सुरक्षीतपणान बांदतात, एक एक करून, नाल्लाच्या चीराची दोरी वापरून. ७० ते ९० पानांचे फास्के एकठांय बांदून घेतकच तांकां शंकू आकारांत गुठलायतात आनी घटमूट हातळ तयार करतात.

निश्कर्श

डिजिटल ट्रायबल क्राफ्ट मेला २०२५ हांणी आदिवासी कलेची परंपरा आनी आधुनीक डिजिटल युग यशस्वीपणान एकठांय हाडून ह्या पुर्विल्ल्या कुशळटायेक व्यापक प्रेक्षकां कडल्यान मान्यताय आनी मोल दिवपाची खात्री जाली. भगवान बिरसा मुंडाक श्रद्धांजली आनी आदिवासी लवचीकपण आनी सृजनशीलतेचो उत्सव म्हणून ही कार्यावळ काम करताली.