टीआरआय गोवा आणि आदिवासी समुदायासाठीचे त्याचे ध्येय
आदिवासी संशोधन संस्था
आदिवासी संशोधन संस्था (टी.आर.आय.) ही राज्य पातळीवरील आदिवासी व्यवहार मंत्रालयाची संशोधन संस्था आहे. आदिवासी विकास, आदिवासी सांस्कृतिक वारशाचे संवर्धन, पुराव्यावर आधारित नियोजन आणि योग्य कायदे, आदिवासी आणि आदिवासी व्यवहारांशी संबंधित व्यक्ती / संस्थांची क्षमता वाढविणे, माहितीचा प्रसार आणि जागरूकता निर्माण करण्यासाठी राज्यांना सूचना प्रदान करणे यासाठी टी.आर.आय. ने ज्ञान आणि संशोधन संस्था म्हणून त्यांच्या मुख्य जबाबदार्यांवर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे, अशी कल्पना आहे.



आदिवासी संशोधन संस्था,गोवा
गोव्यातील आदिवासी संशोधन संस्था (टी.आर.आय.) ही एक समर्पित संशोधन आणि ज्ञान संस्था आहे जी गोव्यातील आदिवासी समुदायांच्या सर्वांगीण विकास, संरक्षण आणि सक्षमीकरणासाठी वचनबद्ध आहे. आदिवासी जीवनातील सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतिक आणि उपजीविकेच्या पैलूंशी संबंधित पुरावा-आधारित संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि धोरण समर्थन निर्माण करण्यासाठी ही संस्था उत्कृष्टतेचे केंद्र म्हणून काम करते.
विकास कार्यक्रमांचे नियोजन, अंमलबजावणी आणि मूल्यमापन करण्यासाठी आदिवासी दृष्टीकोन केंद्रस्थानी आहेत हे सुनिश्चित करण्यासाठी टी.आर.आय. आदिवासी समुदाय, सरकारी विभाग, शैक्षणिक संस्था, नागरी समाज संघटना आणि विकास भागीदारांसोबत काम करते. ही संस्था स्वदेशी ज्ञान प्रणाली, पारंपारिक पद्धती आणि सांस्कृतिक ओळख यांचा आदर करून सहभागी संशोधन दृष्टिकोनांवर भर देते.
सखोल संशोधन, क्षेत्र-आधारित अभ्यास आणि क्षमता वाढवण्याच्या उपक्रमांद्वारे,ज्ञानाची दरी भरून काढणे, माहितीपूर्ण धोरण निर्मितीला पाठिंबा देणे आणि गोव्याच्या आदिवासी लोकसंख्येच्या सर्वसमावेशक आणि शाश्वत विकासात योगदान देणे असे टी.आर.आय.चे उद्दिष्ट आहे.
उद्दिष्टे
गोव्यातील जमातींची सामाजिक आर्थिक स्थिती, भाषा, जीवन, संस्कृती आणि वारसा यावर मूलभूत आणि उपयोजित संशोधन कार्ये आयोजित करणे आणि गोव्यातील जमातींच्या विकासाशी संबंधित नियोजन आणि निर्णय घेण्याबाबत विविध सरकारी संस्था, स्वयंसेवी संस्था इत्यादींना मार्गदर्शन/सूचना देणे.
संशोधन अभ्यास करण्यासाठी आणि आदिवासी जीवनावरील परिसंवाद आयोजित करण्यासाठी विविध सरकारी विभाग, शैक्षणिक संस्था, विद्यापीठांशी संलग्न होणे.
गोव्याच्या जमातींशी संबंधित संशोधन कार्ये करण्यासाठी संशोधन अभ्यासकांना मदत करणे.
आदिवासींच्या फायद्यासाठी हाती घेतलेल्या विकास योजनांचे मूल्यमापन करण्याचे काम हाती घेणे.
गोवा राज्यातील विविध अनुसूचित जमातींच्या (एस.टी.) विशिष्ट वैशिष्ट्यांच्या दस्तऐवजीकरणासाठी संशोधन अभ्यास आयोजित करणे.
राज्यातील मूळ रहिवाशांच्या समृद्ध आणि वैविध्यपूर्ण सांस्कृतिक वारशाचा प्रसार करण्यासाठी आणि बंधुभाव आणि सांस्कृतिक संवादाला चालना देण्यासाठी राज्यातील विविध जमातींचे मेळावे आणि उत्सव आयोजित करणे.
आदिवासी जीवन, संस्कृती, भाषा आणि वन हक्क अधिनियम, 2006च्या अंमलबजावणीशी संबंधित विषयांवर राज्य आणि राष्ट्रीय स्तरावरील चर्चासत्र आयोजित करणे.
राज्यातील जमातींची सामाजिक – आर्थिक स्थिती, परंपरा,जीवन आणि संस्कृती यांच्याशी संबंधित पुस्तके प्रकाशित करणे आणि गोव्याशी संबंधित दुर्मिळ आणि जुन्या पुस्तकांचे पुनर्मुद्रण करणे.
आदिवासी विकासाशी संबंधित कार्यशाळा/प्रशिक्षण आयोजित करणे.
आदिवासी अभ्यासावर संशोधन करणार्या विद्वानांना सुविधा देण्यासाठी ग्रंथालय तयार करणे.
राज्य आदिवासी संग्रहालयाच्या माध्यमातून आदिवासी वारसा, संस्कृती, सामाजिक – आर्थिक स्थिती, पोशाख, अलंकार आणि दैनंदिन जीवनाचे प्रदर्शन करणे.
गोवा विद्यापीठाशी संलग्न असलेल्या गोवा राज्य आदिवासी संस्कृती अकादमीच्या माध्यमातून आदिवासी लोकगीते, लोकनृत्य लोकसंगीत यासारख्या आदिवासी संस्कृतीला प्रोत्साहन देणे.
भारतातील विविध आदिवासी संशोधन संस्थांना भेटी देऊन सांस्कृतिक देवाणघेवाण करणे.
प्रमुख पदाधिकारी

डॉ. रमेश तवडकर
अध्यक्ष, नियामक मंडळ, टीआरआय गोवा / माननीय मंत्री,
आदिवासी कल्याण, कला व संस्कृती, क्रीडा व युवक कल्याण विभाग,
गोवा शासन

चेष्टा यादव, आयएएस
टीआरआय गोव्याच्या संचालक मंडळाच्या
सदस्य सचिव/सचिव (आदिवासी कल्याण)

श्री.निलेश धायगोडकर
संचालक, आदिवासी कल्याण

श्री.प्रीतिदास उपासो गांवकर
संचालक, आदिवासी संशोधन संस्था, गोवा