डिजिटल आदिवासी हस्तकला मेळा

कला आणि संस्कृती संचालनालय, पाटो-पणजी, गोवा यांनी आदिवासी कल्याण संचालनालय, पणजी आणि आदिवासी संशोधन संस्था, खैरीकाटे, सांगे यांच्या सहकार्याने कला अकादमी गोवा, कांपाल-पणजी-गोवा येथे भगवान बिरसा मुंडाचे 150 वे जयंती वर्ष साजरे करण्यासाठी राष्ट्रीय डिजिटल “आदिवासी हस्तकला मेळा” 2025 आयोजित केला होता.

आदिवासी व्यवहार मंत्रालय, नवी दिल्ली यांनी त्यांच्या ‘आदिवासी संशोधन संस्थेला पाठिंबा’ उपक्रमा अंतर्गत या कार्यक्रमाला पाठिंबा दिला होता. माननीय कला आणि संस्कृती मंत्री श्री गोविंद गावडे यांनी डिजिटल आदिवासी हस्तकला मेळ्याचे उद्घाटन केले. यावेळी कला आणि संस्कृती संचालक, आदिवासी कल्याण उपसंचालक आणि इतर मान्यवर उपस्थित होते. आदिवासी क्राफ्ट व्हिलेजचे रिबन कापून जनतेसाठी खुले करण्यात आले आणि मांडवी नदीच्या काठावरील दर्या संगम येथील कला अकादमी येथे 24 व्या लोकोत्सवाच्या भव्य उद्घाटनापूर्वी संध्याकाळी 6 वाजता आदिवासी नेते स्वर्गीय भगवान बिरसामुंडा यांच्या छायाचित्राला पुष्पांजली अर्पण करून उद्घाटन करण्यात आले.

कला आणि संस्कृती संचालनालयाने आयोजित केलेल्या लोकोत्सव 2025 दरम्यान प्रथमच हा कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला होता. आदिवासी हस्तकला, पाककला, साहित्य, वनौषधी, सेंद्रिय कृषी उत्पादने इत्यादींचे प्रात्यक्षिक, विक्री आणि प्रदर्शन करण्यासाठी मूळ गोव्यातील आदिवासींचे सर्व 12 स्टॉल्स उभारण्यात आले होते. गोव्यातील आदिवासी समुदायाची पारंपरिक कला असलेल्या नारळाच्या ताडपत्रांनी विणलेल्या बांबू आणि बांबूच्या चटया यासारख्या पर्यावरणपूरक सामग्रीचा वापर करून हे स्टॉल्स उभारण्यात आले होते. प्रवेशद्वार विविध प्रकारच्या काठ्यांनी (बांबूची टोपली) सजवण्यात आले होते, तर कुणबी जोडप्याच्या पारंपरिक पुतळ्यांनी भेट देणार्‍या लोकांचे स्वागत केले. कला अकादमी संकुलाच्या प्रवेशद्वारावर एक एलईडी पडदा उभारण्यात आला होता, ज्यावर ‘लाईफ ऑफ गोवा ट्राइब्स’ हा तरुण आदिवासी विद्वान श्री. देविदास गांवकर यांनी तयार केलेला माहितीपूर्ण विशेष व्हिडिओ सातत्याने प्रदर्शित केला जात होता.