फोंडा येथील आदिवासी समुदायातील स्वातंत्र्यसैनिकांचे आदिवासी संग्रहालय

29 जानेवारी, 2026

प्रकल्पाचे संक्षिप्त स्वरुप:

फोंडा येथील प्रस्तावित आदिवासी संग्रहालयाचा उद्देश गोव्याच्या आदिवासी स्वातंत्र्यसैनिकांच्या अज्ञात नायकांना त्यांचा वारसा दस्तऐवजीकृत कथा, मौखिक इतिहास आणि सांस्कृतिक कलाकृतींद्वारे जतन करुन आणि प्रदर्शित करून श्रद्धांजली म्हणून काम करणे असे आहे. हा प्रकल्प व्यापक समुदायामध्ये आदिवासी संस्कृतीत जागरूकता, प्रशंसा आणि अभिमानाला प्रोत्साहन देण्यावर देखील लक्ष केंद्रित करतो. असे केल्याने, सांस्कृतिक ओळख मजबूत करणे आणि आदिवासींची मुळे आणि इतिहासाशी अधिक घनिष्ट संबंध जोडणे हे या प्रकल्पाचे उद्दिष्ट आहे.

भारत सरकारच्या आदिवासी व्यवहार मंत्रालयाने 10 राज्यांमध्ये 11 आदिवासी स्वातंत्र्यसैनिक संग्रहालये (टी.एफ.एफ.एम.) स्थापन करण्यास मंजुरी दिली आहे. केंद्र पुरस्कृत योजना ‘ आदिवासी संशोधन संस्थेला पाठबळ’ अंतर्गत या प्रकल्पांना निधी दिला जात आहे. निवडलेल्या राज्यांपैकी गोवा हे अशा राज्यांपैकी एक आहे जिथे फोंडा येथे आदिवासी स्वातंत्र्यसैनिकांचे संग्रहालय स्थापन करण्याचा प्रस्ताव आहे, ज्यामुळे आदिवासी वारसा जतन आणि प्रोत्साहन देण्याच्या राज्याच्या वचनबद्धतेला आणखी बळकटी मिळते.

उद्दिष्टे:

दस्तऐवजीकरण कथा, मौखिक इतिहास आणि सांस्कृतिक कलाकृतींद्वारे गोव्याच्या आदिवासी स्वातंत्र्य सैनिकांचा वारसा ओळखणे आणि त्यांचे जतन करणे.
आदिवासी समाजाचा सांस्कृतिक वारसा, परंपरा आणि स्वदेशी ज्ञानाचे संकलन, संवर्धन आणि प्रदर्शन करणे.
समाजात सांस्कृतिक ओळख मजबूत करताना आदिवासी वारशामध्ये जागरूकता, प्रशंसा आणि अभिमानाला प्रोत्साहन देणे.
54 आदिवासी स्वातंत्र्य सैनिकांच्या जीवनावरील कथा आणि योगदानाच्या संग्रह आणि संकलनाचे विस्तृत संशोधन आणि दस्तऐवजीकरण करणे.

अपेक्षित परिणाम:

गोव्याची आदिवासी संस्कृती, जीवनशैली आणि विसर्जन प्रदर्शनाच्या माध्यमातून स्वातंत्र्य लढ्यातील भूमिकेविषयी जागरूकता वाढवणे.
आदिवासी स्वातंत्र्यसैनिकांचा वारसा अज्ञात नायक म्हणून ओळखणे आणि त्यांचे जतन करणे.
आदिवासी समुदायांमध्ये सांस्कृतिक ओळख आणि अभिमानाला बळकटी देणे.
संवादात्मक आणि डिजिटल अनुभवांच्या माध्यमातून अभ्यागत सहभाग वाढविणे.
सांस्कृतिक पर्यटन आणि कारागीर आधारित उपक्रमांद्वारे स्थानिक उपजीविकेसाठी समर्थन.